Tüfek Teknik Bilgileri

Yazan : admin Kategorisi : Avcılık Oluşturulma Tarihi : 2016-11-29 Okunma : 386 Yorum : 2
Aşağıdaki yazımızda tüfeklerle ilgili tüm teknik bilgileri açıklamaya çalışacağız.

Çap (Kalibre) :
12 kalibre çapında yivsiz bir av tüfeği demek Hayali olarak 453,6 gr.(Yaklaşık yarım kilo) saf kurşunun 12 ´ye eşit hacime bölünmesiyle ve elde edilen 12 ayrı düzgün bir küre şeklindeki bilyeden bir tanesinin çapının cm., mm., yada inc olarak karşılığı o silahın namlusunun iç çapına eşittir.Tabii şok olayı bu hesaplamada dikkate alınmaz.Namludaki şoklar sonucu namlu ucuna yakın bir miktar daha daralma olur.Bu hesaplamadan da anlaşılacağı üzere ´çap´ ifadesi yivsiz av tüfeklerinde sadece namlunun karşılıklı ve içten içe en uzak noktaları arasındaki mesafeyi yani kabaca iç genişliğini belirtilir, yani namlu uzunluğu hakkında herhangi bir ip ucu vermez.Bir örnek daha verecek olursak Dolaysıyla 16 numara çapında yivsiz bir av tüfeğinden kasıt 1 Gauge = 1 Pound (yani bizim ağırlık ölçüleriyle yaklaşık yarım kilo 453,6gr. olan) saf kurşundan 16 tane ve birbiriyle bire-bir eşit hacimli bilye elde edilmesi sonucunda bu bilyelerin herhangi birinin çapı o silahın gerçek namlu çapını verir.Bu nedenledir ki 16,20,24,28,32, 36 gibi çap sayısı büyüdükçe bu bilyelerin hacim ve çapı küçüleceğinden sayı büyüdükçe gerçek çap küçülür.


Şok ve Patern :
Av tüfeklerinin kullanılacağı ava göre istenilen randımanı vermeleri, çaplarına ek olarak, “şok”larıyla sağlanır. Saçma atmak için yapılmış namluların en ucundaki birkaç santimlik kısmında, bir miktar daralmalarına “şok” denir (bazı tüfeklerde aynı sonuç namlu çapını önce iyice büyütüp sonra namlunun orijinal çapından daha büyük bir çapa daraltarak sağlanır). Şoklar derecelerine göre saçma huzmesini değişik oranlarda dağıtırlar. Saçmaların bu dağılma şekil ve çapına “patern” denir. Uluslar arası standartlara göre, 35 metre mesafede 1 metre çapında bir daireye;
Şoksuz (silindir şok) tüfek, saçmalarının % 40 ını
Şoklu (geliştirilmiş silindir şok) tüfek, saçmalarının % 50 sini
Şoklu (modifiyeli şok) tüfek, saçmalarının % 60 ını
Şoklu (geliştirilmiş modifiyeli şok) tüfek, saçmalarının % 65 ini
Tam Şoklu (full şok) tüfek, saçmalarının % 70 ini
isabet ettirir.


Yukarıda belirtilen 1 metre çapındaki daire, uçar hedefler için (ister bıldırcın olsun ister kaz veya trap/skeet plakası) belirli bir hedef için ve o hedefin normal vuruluş mesafesinde saçmanın dağılması istenilen ideal çap veya paterndir. Vurulacak hedefe göre seçilen saçma boyu da bu paternin sıklığını veya yoğunluğunu (pattern density) tayin eder.


Şoklar ve patern av tüfeğinin etkili atış mesafesini de etkiler. Şöyle ki, “Silindir Şok” ile 25 metre mesafede elde edilen 1 metre çaplı daireye vuran %50 saçma yoğunluğu, “¼ Şok” ile 35 metrede, “½ Şok” ile 45, “¾ Şok” ile 50, “Tam Şok”la ise 55 metrede elde edilir.
Vurulacak hedefin büyüklüğüne göre saçma seçimi yapıldığında (skeet/trap plakası veya bıldırcın için şoksuz veya ¼ şoklu bir tüfekle 9-10, kaz için tam şoklu tüfekle 2-0/2 ve arada kalan hedef boyları için de uygun şok ve 7-4 arası saçma boyları seçildiğinde) ideal olarak hedefe 4-6 adet civarında bir saçma miktarı vurur. Bu da “uygun” mesafede “uygun” saçma boyu ve düzgün bir atışla hedefin kesin olarak düşürülmesini sağlar, pek yaralı bırakmaz.


Aynı şekilde, 20 numara bir tüfek uzun mesafeli atışlarda (mesela; kaz avında) aynı şoku olan bir 12 numara tüfek kadar etkili olamaz. Bunun yanı sıra, çok yürünecek, ufakça hedeflere hafif dolular atılacak bir avda da hafif bir 20 numara tüfeğin yerini pek başka tüfek alamaz. Namlu şokları aşağıda görülen şok işaretleri veya namlu altında kontrol damgaları yanında verilen çap ölçüleriyle belirtilir. Bazı tüfeklerde ise aşağıdaki işaretler kullanılır:


Şoksuz = Cylinder veya ***
¼ Şok = Imroved Cylinder veya **
½ Şok = Modified veya **
¾ Şok = Improved Modified veya *
Tam Şok = Full veya *
(Değişik markalarda başka şok işaretleri de kullanılmıştır)


Ağırlık :
Av tüfekleri için oldukça önemli bir unsur da ağırlıktır. Çok yürümek gerektirebilen keklik, bıldırcın gibi avlar da hafif tüfekler tercih edilir. Bunun maksadı hem avcıyı yormaması hem de ani kalkan kuşlar için tüfeğin çabuk omuzlanması ve yönlendirilebilmesidir. Uzun bir av gününün sonlarına doğru bir keklik parladığında ağır bir tüfeği omuza kaldırmak bile güç olur.


Lakin, çok az yürünen ve genellikle sandaldan veya kümeden yapılan ördek, kaz avlarında ağırca tüfekler daha uygun olur. Bu avlarda kullanılan sert ve ağır saçmalı dolularla, ağır bir tüfeğin kullanılması avcıyı aşırı tepme etkisinden korur. Geri tepme etkisi (en az silâh sesi kadar) avcıyı rahatsız edecek dereceye varırsa baş ağrılarına ve kulak çınlamalarına sebep olabilir. Hatta, zamanla avcının şuur altında bir geri tepme korkusu gelişmesine ve her atışta, tetik çekme sırasında irkilmesine (ve hedefi ıskalamasına) sebep olabilir.


Namlu Boyu ve Denge :
Yapılacak atışa uygun olarak seçildiğinde, namlu boyu ve denge de avcıya yardımcı olacak av tüfeği özellikleridir. Eskiden, fişeklerde karabarut kullanılırken, kullanılan barut miktarı, namlu boyu ve menzil az çok doğru orantılıydı. Kuvvetli dolularda kullanılan iri taneli karabarut miktarı ancak uzun bir namlu boyunda tamamen yanabilirdi. Bu sebeple uzun bir namlu uzun menzille eş anlamlı idi.


Şimdi kullandığımız dumansız barut için namlu boyunun 5 cm. kısa veya 10 cm. uzun olması pek fazla bir fark yaratmaz. Ancak, tüfeğin dengesi kısa veya uzun namlulu tüfeklerde genellikle farklıdır. Bıldırcın, keklik, çulluk gibi avlarda kullanılacak tüfekler kısaca namlulu ve tetik köprüsünün hemen önünde dengeye gelecek şekilde olursa omuzlanmaları süratli olacağı gibi seri ve oynak uçuşlu kuşların atış sırasında takibi de kolay olacaktır.


Ördek, kaz gibi genelde geçit atışı yapılan kuşların avında ise uzunca bir namlu dengeyi tetik köprüsünden 8-10 cm öne kaydırır. Bu da geçit atışında düzgün önleme verilebilmesini sağlar. Günümüz av tüfeklerinde 60 ila 85 cm. arası namlu uzunluklarına rastlamak mümkünse de, daha çok 65-75 cm arası namlular bulunur.



Aynı Kategoride

Etiketle İlgili Bloglar

Yorumlar

Oluşturan 2016-11-29 23:38:17 Gönderen Mehmet Yorum Bağlantısı
Gerçekten güzel bilgiler. Teşekkürler.
Oluşturan 2016-11-29 23:37:08 Gönderen Aydın Yorum Bağlantısı
Verdiğiniz güzel bilgiler için teşekkürler.

Yorum Yap